İlk dəfə: ESA-nın Proba-3 missiyası Günəşdə süni tutulma yaradır

Proba-3 missiyası və süni tutulma texnologiyası

Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) Proba-3 missiyası Günəşin ən sirli qatlarından biri olan koronanı uzun müddət və yüksək dəqiqliklə müşahidə etmək üçün hazırlanıb. Missiya iki peykdən ibarətdir: koronqraf və oklyuter. Bu cihazlar bir-birinin arxasında düzülərək süni tutulma yaradır və Günəşin parlaqlığını aradan qaldıraraq koronanı aydın şəkildə görməyə imkan verir.

Günəşdə qeydə alınan nadir hadisə

Dekabr 2024-cü ildə yüksək elliptik orbitə buraxılan Proba-3, 2025-ci il sentyabrın 2-də beş saat davam edən süni tutulma zamanı üç böyük plazma püskürməsini qeydə alıb. Bu püskürmələr parlaq görünməsinə baxmayaraq, onların temperaturu təxminən 10,000 dərəcədir ki, bu da Günəşin koronasından təxminən 200 dəfə soyuqdur. Korona isə Günəş səthindən qat-qat isti qalır.

Alimlərin açıqlamaları

Proba-3 koronqrafının baş tədqiqatçısı Andrei Zhukov bildirib ki, "qısa müddət ərzində bu qədər plazma püskürməsinin müşahidəsi nadir hadisədir". NASA-nın Solar Dynamics Observatory və digər teleskoplarla birgə aparılan müşahidələr Günəş səthi ilə korona arasındakı mürəkkəb qarşılıqlı əlaqəni anlamağa imkan verir.

Gələcək perspektivlər və təsirləri

Bu missiyanın nəticələri yalnız elm üçün deyil, həm də texnologiya və kosmik hava proqnozları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Günəş püskürmələri Yerə təsir edərək rabitə sistemlərini və peyk texnologiyalarını poza bilər. Proba-3-nün yaratdığı süni tutulma texnologiyası gələcəkdə Günəşin daha dərindən öyrənilməsi və kosmik hava hadisələrinin qabaqcadan xəbər verilməsi üçün yeni imkanlar açır.

Proba-3 artıq yeddi ay ərzində 50-dən çox süni tutulma müşahidə edib və bu, Günəşin dinamikasını anlamaqda yeni dövrün başlanğıcıdır.