Kainatın Doğuluşu: Pre-İnflyasiya və Multikainatın Sirri Nədir?

Link kopyalandı

...

14.03.2026, 09:18

Süni intellekt

Oxumaq vaxt alır?

Məqalələri dinləyə bilərsiz

Kainatın sirli başlanğıcı

Yeni kosmoloji nəzəriyyəyə görə, kainat pre-infilyasiya multikainatından yaranıb. Bu dövrdə zaman və məkanın müxtəlif variantları kvant superpozisiyasında mövcud idi. Yəni, kainatımız bir çox mümkün kainatlardan yalnız biri kimi seçilib – Schrödingerin pişik qutusundakı kimi, həm var, həm də yox idi.

Pre-infilyasiya dövrünün sirri

Pre-infilyasiya dövrü hələ də kosmologiyanın ən böyük sirlərindən biridir. Bu mərhələdə maddə mövcud olmayıb, yalnız kvant superpozisiyasında olan hissəciklər vardı. Kainatın yaranması kvant superpozisiyasının çökməsi ilə bağlıdır. Durban Texnologiya Universitetindən fizik Konstantin Zloshchastiev bu prosesi informasiya nəzəriyyəsi prizmasından, Claude Shannonun informasiya transferi anlayışı ilə izah edir.

Kvant mayesi və vakuumun təbiəti

Superpozisiyanın çökməsi nəticəsində kvant mayesi yaranıb. Kainatın vakuumu isə boşluq deyil, aşağı enerjili kvant sahəsi kimi təsvir edilir – kvant sahələrinin əsas vəziyyətidir. Bu yeni yanaşma infilyasiya sonrası dövrdən qaranlıq enerji dövrünə keçidi də izah edə bilər.

Nəzəriyyənin sınağı və gələcək perspektivlər

Astronomlar vakuum Cherenkov şüalanmasını blazarlar, kvazarlar və sürətli radio partlayışlarında axtararaq bu nəzəriyyəni yoxlamağa çalışırlar. Lakin pre-infilyasiya dövrünü birbaşa teleskopla müşahidə etmək mümkün deyil. Bu, kainatın ən qədim və ən sirli mərhələsinin hələ də insanlıq üçün əlçatmaz olduğunu göstərir.

İnsanlar və kainat arasında yeni körpü

Bu nəzəriyyə insanlara kainatın yaranışına dair daha dərin anlayış verir. Kainatın kvant superpozisiyasından seçilmiş bir varlıq kimi meydana gəldiyini düşünəndə, həyatın və varlığın mənası daha da zənginləşir. Kainatın sirrləri açıldıqca, insanlıq öz köklərini və gələcəyini yenidən kəşf edir.

Link kopyalandı