Kanadada kripto bizneslərində pul yuyulması: Niyə bu qalmaqal böyüyür?

Kanadada kripto bizneslərində qanunsuzluq

Kanadada bir çox kripto bizneslərinin pul yuyulmasına, İranla bağlı sanksiyalardan yayınmaya və təşkilatlanmış cinayətkarlığa xidmət etdiyi müəyyən edilib. Federal anti-pul yuma nəzarət orqanı Fintrac-ın daxili hesabatına görə, ölkədə fəaliyyət göstərən "kripto-to-nağd" xidmətlərin böyük hissəsi qanunlara zidd fəaliyyət göstərir və ənənəvi bank sistemi vasitəsilə yox, daha az nəzarət olunan üsullarla əməliyyat aparır.

Milyonlarla dollar əməliyyat və sanksiyalardan yayınma

2022-ci ilin martından 2026-cı ilin yanvarına qədər bu bizneslər ümumilikdə təxminən 366 milyon ABŞ dolları (təxminən 624 milyon AZN) məbləğində əməliyyat həyata keçirib. Bu müddətdə 30 min çıxarış və 40 minə yaxın depozit qeydə alınıb. Hesabatda İranla bağlı sanksiyalardan yayınma hallarına da xüsusi diqqət yetirilib.

Terror qrupları ilə əlaqələr

İki Toronto mərkəzli kripto şirkəti — Million Exchange və Darvish Exchange — İran dəstəkləyən terror qrupları ilə əlaqəli olduğu iddia edilən rəqəmsal pul kisələrindən istifadə edib. Million Exchange-in nümayəndəsi şirkətin özünün kripto pul kisəsi olmadığını, sözügedən pul kisəsinin başqa bir şirkət tərəfindən idarə olunduğunu bildirib. Darvish Exchange isə jurnalistlərin sorğularına cavab verməyib və Fintrac qeydiyyatına yalnız sorğulardan sonra daxil edilib.

Nəzarət və cərimələr

Fintrac hesabatında kripto-to-nağd xidmətlərin çox vaxt şübhəli və böyük məbləğli əməliyyatları qanunvericiliyə uyğun olaraq bildirmədiyi vurğulanır. 2025-ci ildən başlayaraq Fintrac yüksək riskli kripto bizneslərinə nəzarəti gücləndirib. 2026-cı ilin əvvəlinə qədər 123 kripto biznesinin qeydiyyatı ləğv olunub, 17 biznesə isə ümumilikdə 205 milyon Kanada dolları (təxminən 324 milyon AZN) məbləğində cərimə tətbiq edilib. Bundan əlavə, 55 iş hüquq-mühafizə orqanlarına göndərilib və 15 min istintaq üçün kəşfiyyat paketi hazırlanıb.

Yeni Maliyyə Cinayətləri Agentliyi və gələcək perspektiv

Federal hökumət Fintrac-ın büdcəsini 17.9 milyon Kanada dolları (təxminən 28 milyon AZN) artırıb və yeni Maliyyə Cinayətləri Agentliyi üçün 350 milyon Kanada dolları (təxminən 552 milyon AZN) ayırıb. Lakin bu agentliyin yaradılması ilə bağlı qanunvericilik hələ qəbul edilməyib və fəaliyyətə başlama vaxtı məlum deyil.

İnsanlara təsiri və təhlükəsizlik məsələləri

Bu qanunsuz əməliyyatlar Kanadanın maliyyə sisteminin təhlükəsizliyini ciddi şəkildə təhdid edir. İnsanlar və bizneslər üçün risklər artır, ölkənin beynəlxalq nüfuzuna zərər dəyir. Ekspertlər bildirirlər ki, nəzarətin gücləndirilməsi və yeni agentliyin fəaliyyətə başlaması vacibdir.