Kosmik Uçuşlarda İlk Meymunlar: Cəsarətli Sınaqların Tarixi Anları

Kosmik sınaqların qəhrəmanları: Sam və Miss Sam

Kosmik səyahətin erkən mərhələlərində insan həyatını riskə atmadan yeni texnologiyaları sınamaq üçün qeyri-adi qəhrəmanlar seçilmişdi. 1959-cu il dekabrın 4-də rhesus meymunu Sam, Air Force School of Aviation Medicine-in abreviaturası olan "SAM" adı ilə, Little Joe raketinə bağlı Mercury kosmik gəmisində sınaq uçuşuna göndərildi. Sam 51 mil (təxminən 82 km) yüksəklikdən Yerə qayıtdı və Atlantik okeanında sağ-salamat xilas edildi.

Mercury proqramının sınaq mərhələsi

Little Joe raketləri Mercury proqramında əsasən Launch Escape System (LES) və paraşütlərin sınaqları üçün istifadə olunurdu. Bu sistemlər astronavtların fövqəladə vəziyyətlərdə təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyırdı. Sam, silindr şəklində kosmik gəmidə yerləşdirilmiş və uçuş zamanı bu həyati sistemlərin effektivliyi yoxlanılmışdı.

Miss Sam – yeni sınaq, yeni ümid

1960-cı il yanvarın 21-də isə Miss Sam adlı başqa bir rhesus meymunu 9 mil (təxminən 14,5 km) yüksəklikdə LES sisteminin testinə cəsarətlə qoşuldu. O da uçuşdan sonra sağ-salamat geri qaytarıldı. Hər iki meymun təlim koloniyasına qaytarıldı və onların bu cəsarətli sınaqları insanlı kosmik uçuşların təməlini qoydu.

İnsanlıq üçün böyük addımlar

Sam 1982-ci ilə qədər yaşadı, onun həyatı və missiyası kosmik tədqiqatlarda canlı nümunə kimi dəyərləndirildi. Miss Sam-in ölüm tarixi qeydə alınmayıb, amma onun da rolu insan kosmik uçuşlarının inkişafında unudulmazdır.

Bu kiçik canlıların təhlükə dolu uçuşları insanlığın ulduzlara doğru yolunda ilk addımlar oldu. Onların cəsarəti və texnologiyanın sınanması gələcək astronavtların həyatını xilas etdi və kosmosun sirrlərinə doğru inamla irəliləməyə imkan yaratdı.