NASA Artemis III missiyasının heyəti və planları ilk dəfə ictimaiyyətə təqdim edildi

Artemis III missiyasının heyəti və kosmik təcrübə

NASA Artemis III missiyasının heyətini açıqlayıb. Dörd astronavtdan üçü amerikalı — Andre Douglas, Frank Rubio və Randy Bresnik — NASA astronavtlarıdır. Dördüncü üzv isə Avropa Kosmik Agentliyindən olan İtalyan Luca Parmitano pilot kimi iştirak edəcək. Missiyanın komandiri Randy Bresnikdir; o, 2004-cü ildən NASA-da çalışır və kosmik Şatl ilə uçuş etmiş yeganə heyət üzvüdür. Frank Rubio NASA astronavtları arasında ən uzun müddət — 371 gün — Beynəlxalq Kosmik Stansiyada qalmışdır. Luca Parmitano isə ümumilikdə 367 gün kosmosda olub. Andre Douglas isə Artemis II missiyasının ehtiyat astronavtlarından biridir.

Yeni texnologiyalar və kommersiya eniş cihazları

NASA bu missiyada SpaceX və Blue Origin şirkətlərinin kommersiya eniş cihazlarını sınaqdan keçirəcək. Blue Origin-in New Glenn raketinin son "hotfire" testində ciddi ziyan dəyməsinə baxmayaraq, şirkət Ay eniş cihazını 2027-ci il üçün hazır etməyi planlaşdırır. NASA-nın super ağır daşıyıcı raketinin yığılması bu yay başlayacaq, yanacaq doldurma testi isə ilin sonlarına planlaşdırılır.

Büdcə kəsimləri və işçi itkisi

NASA 2025-ci ildə təxminən 4,000 işçisini itirib. 2027-ci ilin büdcəsindən 5.6 milyard dollar (təxminən 9.5 milyard AZN) kəsilmə planlaşdırılır. Bu, missiyanın gələcək inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.

Ekspertlərin fikirləri və missiyanın əhəmiyyəti

The Planetary Society-dən Casey Dreier bu dörd astronavtı insanlığı dərin kosmosa aparan növbəti cəsur addım kimi qiymətləndirir. NASA-nın müvəqqəti köməkçi müavini Jeremy Parsons isə bildirir ki, "Bu missiya gələcək uçuşları daha təhlükəsiz etmək üçün hesablanmış risklər götürür". NASA-nın kommersiya tərəfdaşlarından John Couluris isə Blue Origin-in Ay eniş cihazını 2027-ci il üçün hazır edəcəyini vurğulayır.

İnsanlıq üçün yeni üfüqlər

Artemis III missiyası yalnız texnoloji yenilikləri yox, həm də insanlıq üçün yeni imkanlar açır. Dörd astronavtın cəsarəti və təcrübəsi, kommersiya şirkətlərinin rolu, həmçinin maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq, bu layihə kosmos araşdırmalarında yeni mərhələdir. Hər addımda insanlıq Ay səthinə daha yaxınlaşır, gələcəkdə isə Mars və daha uzaq hədəflər üçün zəmin hazırlanır.