NASA elmi missiyaları necə sürətləndirir və xərcləri kəskin azaldır?

NASA elmi missiyaların seçimini yeniləyir

NASA 21 oktyabr 2026-cı ildə elmi missiyaların seçimi üçün yeni Competition Model 2.0 (CM 2.0) yanaşmasını təqdim etdi. Bu model xərcləri azaltmaq, rəqabəti sadələşdirmək və missiyaların kosmosa daha sürətli çıxmasını təmin etmək məqsədi daşıyır.

Seçim müddətində kəskin azalma

Əvvəlki prosedurda missiyaların seçimi təxminən 35 ay davam edirdisə, CM 2.0 ilə bu müddət 19,5 aya endiriləcək. Kiçik missiyalar üçün seçim müddəti isə 32 aydan 19 aya qədər qısalacaq. Orta səviyyəli missiyalar üçün seçim prosesi sadələşdiriləcək və daha geniş iştirakçı qrupu üçün açıq olacaq.

Elmi üstünlük mühəndislik və maliyyədən önə keçir

NASA-nın Elmi Missiya Direktorluğunun müavini Nicky Fox bildirir ki, CM 2.0 elmi keyfiyyətə üstünlük verir və mühəndislik, maliyyə planlaşdırmasını ilkin mərhələdən sonraya saxlayır. Bu, komandaların daha yaradıcı və elmi baxımdan zəngin təkliflər hazırlamasına imkan yaradır.

Goddard və JPL mərkəzlərinin rolu artırılır

Yeni modeldə NASA Goddard Space Flight Center və Jet Propulsion Laboratory (JPL) mərkəzlərinin missiyaların hazırlanmasında rolu genişləndiriləcək. Eyni zamanda, maliyyə və cədvəl nəzarəti ciddi şəkildə tətbiq olunacaq. Nəzarət pozuntuları missiyaların ləğvinə səbəb ola bilər.

Missiyaların ideyadan orbitə sürətli keçidi

CM 2.0 modeli missiyaların ideyadan orbitə daha sürətli keçidini hədəfləyir. Bu, NASA-nın daha çox missiyanı daha tez və daha az xərclə həyata keçirməsinə şərait yaradacaq. Böyük "flagman" missiyalar isə mövcud prosedurlarla seçilməyə davam edəcək.

Universitetlər və kommersiya şirkətləri üçün dəvət

NASA universitetləri və kommersiya şirkətlərini yeni missiya təklifləri ilə çıxış etməyə çağırır. Təkliflər elmi məqsədlər və ilkin plan əsasında qiymətləndiriləcək.

Nicky Fox CM 2.0 haqqında deyir: “We have heard you. We have listened.” Bu yenilik NASA üçün “real imkan anıdır” və “daha çox missiya, daha tez, daha inanılmaz elmlə, daha az xərclə” deməkdir.