Təklik siçanlarda spirtə meyli necə artırır? Cins fərqlərinin sirri açılır

Təklik və spirt istehlakı arasında cinsə görə fərqli reaksiya

ABŞ-ın Northwestern Universitetində aparılan tədqiqat siçanlarda təklik və spirt istehlakı arasında cinsə görə fərqli reaksiyaları ortaya qoyub. Təcrid edilmiş erkək siçanlar spirt içməyə daha çox meylli olarkən, dişi siçanlar əksinə, təklik zamanı spirt istehlakını azaldırlar.

Beyindəki əlaqənin rolu

Tədqiqat zamanı erkək siçanların beyinlərində amiqdala ilə ön frontal korteks arasında əlaqənin təklik zamanı daha aktiv olduğu müşahidə olunub. Bu aktivlik spirtə olan meyli artırır. Tədqiqatçılar miniskoplar vasitəsilə siçanların beyin fəaliyyətini real vaxtda izləyərək, işıq siqnalları ilə bu əlaqəni manipulyasiya ediblər. Əlaqəni aktivləşdirmək, qrupda saxlanılan erkək siçanların spirtə olan meylini artırıb, əlaqəni bloklamaq isə təcrid edilmiş siçanların spirt istehlakını əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb.

Cins fərqləri və neyron strategiyalar

Dişi siçanların spirt istehlakını azaltması, erkək siçanların isə artırması onların beyin siqnal yollarında fərqli strategiyaların işlədiyini göstərir. Lakin tədqiqatçılar bu cins fərqlərinin səbəblərini hələ tam aydınlaşdırmayıblar. Hormon fərqlilikləri və beyin siqnal yollarındakı müxtəliflik gələcək araşdırmaların mövzusu olacaq.

İnsanlarda da oxşar tendensiyalar

Tədqiqatın nəticələri insanlarda da oxşar nümunələrə işıq tutur. 2025-ci ildə Almaniyada aparılan analizdə 17 800 nəfərin məlumatları əsasında təklikdə olan kişilərin daha çox riskli spirt istehlakı etdiyi, qadınların isə əksinə, bu davranışı azaltdığı müəyyən edilib. Lakin siçanlar üzərində aparılan tədqiqatın insanlara tamamilə tətbiq olunması hələlik açıq sualdır və gələcək araşdırmalarda öyrəniləcək.

Nəticə və perspektivlər

Bu araşdırma təklik və spirt istehlakı arasındakı mürəkkəb əlaqəni daha yaxşı anlamağa kömək edir. Erkək və dişi siçanların beyin reaksiyalarının fərqli olması spirt asılılığının müalicəsində cinsə uyğun yanaşmaların vacibliyini vurğulayır. Northwestern Universitetinin tədqiqatı 2026-cı ildə "Nature Neuroscience" jurnalında dərc olunub və elm dünyasında geniş maraq doğurub.

Bu kəşf təkliyin insan psixologiyasına və davranışlarına təsirini anlamaqda yeni imkanlar açır və spirt asılılığı ilə mübarizədə fərdi yanaşmaların inkişafına zəmin yaradır.