Günəş Sistemindən Böyük Nadir Supernova Qalıqları İlk Dəfə Kəşf Olundu

Pa 30: Günəş sistemindən böyük nadir supernova qalıqları

Pa 30, Günəş sistemimizin ölçüsündə olan və nadir Type Iax supernovasına aid supernova qalıqlarıdır. Bu qalıqlar 2013-cü ildə aşkar edilib və 1181-ci ildə baş vermiş supernova hadisəsi ilə əlaqələndirilir. Bu, teleskop ixtira olunmazdan əvvəl müşahidə edilmiş beş supernovadan biridir.

Günəş sistemindən on dəfə böyük düyünlər

Pa 30-un qaz və supernova qalıqlarından ibarət zəncirindəki düyünlər Neptun orbitindən on dəfə böyükdür. Hər bir düyün Günəş sistemimizin planetar bölgəsini təxminən on dəfə əhatə edə bilər. Bu, astronomlar üçün unikal müşahidə obyektidir. Tədqiqatçı İlaria Caiazzo bildirir: “Günəş sistemimizin planetar bölgəsi hər düyündə təxminən on dəfə yerləşə bilər.”

Zombie ulduzun sirri

Pa 30-un mərkəzində nadir “zombie ulduz” yerləşir. Bu ulduz supernova partlayışından sonra tam məhv olmayıb və hələ də qalıq kimi qalır. Zombie ulduzun hərəkət sürəti çox aşağıdır, bu da partlayışın simmetrik olduğunu göstərir. Caiazzo deyir: “Partlayışlar momentumu qoruyur. Əgər partlayış tam simmetrik olsaydı, qalıqlar da simmetrik olmalı və sağ qalan ulduz böyük təkan almamalıdır. Biz ulduzun demək olar ki, hərəkət etmədiyini gördük.”

Tarixi müşahidələr və müasir texnologiya

Pa 30-un tədqiqatları The Astrophysical Journal jurnalında dərc olunub. Tədqiqatçılar Gemini North teleskopundan istifadə edərək Pa 30-u detallı şəkildə müşahidə ediblər. Bu tədqiqat sayəsində, teleskop ixtira olunmazdan əvvəl, 1181-ci ildə üç müstəqil tarixi mənbədə qeydə alınmış supernova hadisəsini araşdırmaq mümkün olub.

Kainatın anlaşılmasında yeni addım

Pa 30-un tədqiqi Type Iax supernovalarının simmetrik partlayışlarını və qalıqlarının xüsusiyyətlərini anlamağa kömək edir. Bu, digər oxşar qalıqların aşkar edilməsinə və qalaktikamızda belə nadir hadisələrin daha yaxşı öyrənilməsinə imkan yaradacaq.

Pa 30-un araşdırılması kainatdakı ulduzların həyat dövrü və ölüm proseslərini daha dərindən anlamağa, həmçinin astronomiya elminə və insanlığın kainatdakı yerini başa düşməsinə əhəmiyyətli töhfə verir.