Malayziya milli süni intellekt layihəsində Huawei çiplərinin rolu nədir?

Malayziyanın süni intellekt ambisiyaları və Huawei ilə əməkdaşlıq

Malayziya hökuməti milli süni intellekt proqramı üçün 2 milyard ringgit (təxminən 494 milyon dollar) dəyərində Huawei avadanlığından istifadə etməyi ciddi şəkildə qiymətləndirir. Bu proqramda əsas diqqət Huawei-nin Ascend 910C adlı yüksək performanslı süni intellekt çipinə yönəlib. Lakin bu addım ABŞ-ın ixrac qaydalarını pozmaq riski və milli təhlükəsizlik məsələləri səbəbindən mürəkkəbləşir.

ABŞ narahatlığı və məlumatların qorunması

Malayziya ABŞ texnologiyasına əsaslanan sürətlə inkişaf edən AI data mərkəzlərinə malik olsa da, hökumət məlumatların ölkə daxilində qalmasını prioritet sayır. ABŞ Dövlət Departamenti Malayziyanı vacib tərəfdaş adlandırsa da, Huawei avadanlığının kəşfiyyat məlumatlarını idarə etməsi barədə narahatlıqlar mövcuddur. Bu səbəbdən Malayziya milli təhlükəsizlik şurasının üzvləri yaxın vaxtlarda Vaşinqtona səfər edərək vəziyyəti müzakirə edəcəklər.

Tender prosesi və gələcək perspektivlər

Telekom Malaysia dövlətə bağlı operator kimi seçilib və hazırda Huawei ilə bulud infrastrukturunda əməkdaşlıq edir. Lakin mövcud AI xidmətləri Nvidia çiplərinə əsaslanır. Malayziya hökuməti ikinci tenderdə Nvidia-nın iştirakını da nəzərdən keçirir və tenderin nəticələri hələ məlum deyil. 2025-ci ildə 3,000 Huawei Ascend çipinin alınması planlaşdırılsa da, bu plan hökumət tərəfindən rəsmən təsdiqlənməyib və geri çəkilib.

Milli maraqlar və qərarların qeyri-müəyyənliyi

Malayziya hökuməti milli maraqlara uyğun siyasət formalaşdırmaq hüququnu vurğulayır. Çip sayı və alqı-satqı şərtləri hələ də qeyri-müəyyəndir. Huawei həmçinin Misirdə AI data mərkəzləri qurmaq niyyətindədir. Malayziya isə Huawei ilə bağlı son qərarını hələ verməyib və ikinci tenderdə Nvidia-nın üstünlük qazanması mümkündür.

Bu mürəkkəb vəziyyət Malayziyanın texnoloji müstəqillik, milli təhlükəsizlik və beynəlxalq təzyiqlər arasında balans tapmaq cəhdlərini əks etdirir. Hər addımda həm iqtisadi, həm də geopolitik maraqlar ölkənin gələcək süni intellekt strategiyasını formalaşdıracaq.