Roma dövründə insan nəcisinin tibbdə istifadəsi: Tarixin unudulmuş sirri açıldı

Qədim tibbin sirri: insan nəcisi və bitkilər

Türkiyədə arxeoloqlar Roma dövrünə aid yeddi şüşə qab tapıblar. Bunlardan biri, II əsrə aid qədim Pergamon şəhərindən gələn şüşə qab, insan nəcisindən, kəklikotu və zeytun yağından ibarət tibbi preparat ehtiva edir. Bu tapıntı, Roma mətnlərində təsvir olunan, amma indiyədək fiziki sübutu olmayan tibbi praktikaya ilk real dəlildir.

Tapıntının əhəmiyyəti və tədqiqatçıların fikirləri

Sivas Cumhuriyet Universitetindən arxeoloq Cenker Atila Bergama Muzeyindəki qalıqları araşdırarkən bu nadir preparatı kəşf edib. Atila deyir ki, “Biz qədim mətnlərlə yaxşı tanış olduğumuz üçün dərhal bunun məşhur Roma həkimi Galenin istifadə etdiyi tibbi vasitə olduğunu anladıq.” Galen, Pergamonlu zəngin yunan ailəsində doğulmuş, üç Roma imperatoruna xidmət etmiş məşhur həkimdir.

İnsan nəcisi tibbdə necə istifadə olunurdu?

Roma dövründə insan və heyvan nəcisindən iltihab, infeksiya və reproduktiv problemlərin müalicəsində istifadə olunub. Kəklikotu isə antibakterial xüsusiyyətə malik olub, pis qoxunu basdırmaq üçün əlavə olunub. Şüşə qabın içindən qoxu gəlməməsi tədqiqatçıları təəccübləndirib. Uzun boyunlu bu qablar adətən ətir saxlamaq üçün istifadə olunurdu, amma bu halda tibbi vasitə kimi xidmət göstərib.

Ekspert rəyi və tapıntının geniş mənası

Oxford Universitetindən tarixçi Nicholas Purcell tədqiqatın elmi cəhətdən möhkəm olduğunu vurğulayıb. O, qabın muzeyə gəlməzdən əvvəl harada tapıldığına maraq göstərib və belə qabların adətən məzarlar üçün lüks əşyalar hesab edildiyini qeyd edib. Bu tapıntı qədim Roma tibbinin insan həyatına təsirini və müasir tibbdə nəcis transferinin köklərinin çox qədim dövrlərə gedib çıxdığını göstərir.

İnsanlıq tarixində tibbin yeni səhifəsi

Bu kəşf qədim Roma dövründə insanların sağlamlıq üçün qeyri-adi, lakin effektiv metodlara əl atdığını ortaya qoyur. Şüşə qabın içindəki preparat həm elmi, həm də insanlıq tarixində tibb sahəsində yeni bir anlayışın açarıdır. Bu, qədim dövrlərdə insan həyatının qorunması və sağlamlıq problemlərinin həllində təbiətin və insan bədəninin resurslarından necə istifadə edildiyini göstərir.