Seattle alimləri antibiotik müqavimətinin sirrini ilk dəfə açdı: Nə dəyişəcək?

Antibiotik müqavimətinin səbəbi üzə çıxarılır

Mukoviszidoz (zəifləmiş ağciyər xəstəliyi) kimi ağır xəstəliklərdə antibiotiklərin təsirsiz qalması həkimlər və xəstələr üçün ciddi problem olaraq qalır. Seattle Universitetindən Sardar Karashın rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu bu problemin səbəbini araşdırıb. Onların tapıntılarına görə, xəstələrin bədənindəki bakteriyalarla yanaşı, ətraf mühitdə yaşayan bakteriyalar da antibiotik müqavimətinin sürətlə artmasına səbəb olur.

Ətraf mühit bakteriyaları və gen ötürülməsi

Əvvəllər zərərsiz hesab edilən torpaq, su və hava bakteriyaları xəstəlik törədicilərinə plazmid adlı dairəvi DNT parçaları vasitəsilə gen ötürür. Bu genlər antibiotiklərə qarşı müqavimət yaradır və xəstələrin müalicəsini çətinləşdirir. Mukoviszidoz xəstələrində tobramycin antibiotikindən istifadə zamanı müqavimətin 10 000 dəfəyə qədər artması müşahidə olunub ki, bu da ağciyər funksiyasının pisləşməsinə, bəzən isə ağciyər transplantasiyası və ya ölümə səbəb ola bilər.

Tədqiqatın əhəmiyyəti və gələcək perspektivlər

Sardar Karash bildirir ki, “Ətraf mühit bakteriyaları xəstələrin ağciyər nümunələrində tapılıb və onlar müxtəlif plazmidlər daşıyır. Bu plazmidlər antibiotik müqaviməti yaradan genləri xəstəlik törədicilərinə ötürür.” Bu mexanizm antibiotik müqavimətinin çox sürətlə artmasına səbəb olur və mövcud müalicə üsullarının effektivliyini azaldır. Alimlər yeni strategiyaların hazırlanmasının vacibliyini vurğulayır, çünki antibiotik müqaviməti artıq yalnız xəstə orqanizmində yaranan mutasiyalarla bağlı deyil, həm də ətraf mühit bakteriyalarının gen ötürməsi ilə əlaqəlidir.

İnsan sağlamlığına təsiri

Bu kəşf müalicə prosesində yeni yanaşmaların tətbiqinə yol açacaq. Xəstələr üçün isə bu, daha effektiv və uzunmüddətli müalicə imkanlarının yaranması deməkdir. Ətraf mühit bakteriyalarının gen ötürmə qabiliyyətinin tam başa düşülməsi, gələcəkdə antibiotik müqavimətinin qarşısını almaq üçün vacib addımdır.

Seattle Universitetinin tədqiqatı antibiotik müqavimətinə qarşı mübarizədə yeni perspektivlər açır və dünya səhiyyəsi üçün ümidverici xəbərdir.