Şamil Bəsayev: Çeçen Separatizminin Qanlı Üzü və Tarixi İzləri

Qanlı münaqişələrin siması

Şamil Bəsayev 1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəllərində Çeçenistan və Dağıstan ərazilərində terror və separatizm fəaliyyətləri ilə yadda qaldı. O, 10 iyul 2006-cı ildə İnguşetiyada xüsusi xidmət orqanları tərəfindən öldürülüb. Bu hadisə regionda uzun müddət davam edən münaqişələrin son nöqtəsi oldu.

Hakimiyyət uğrunda mübarizə və qanlı əməliyyatlar

Bəsayev 1997-ci ildə Çeçenistan prezident seçkilərində iştirak etdi, lakin Aslan Məşədova məğlub oldu. O, özünü Çeçenistan və Dağıstanın amiri elan etmiş, qanuni hakimiyyət olmadan idarə olunmanın mümkün olmadığını vurğulamışdı: “Ты что это, предлагаешь мне разбойничать? Я не могу заниматься самоуправством, мне нужны законные полномочия”.

1993-cü ildə Qroznıda mitinq zamanı parlament binasına hücum etdi. 1995-ci ildə Budyonnovsk xəstəxanasını ələ keçirərək altı gün girov saxladı. 1997-ci ildə Veden rayonunun başçısını edam etdirib, həmin vəzifəyə öz kiçik qardaşını təyin etdi. 1999-cu ildə Dağıstana hücumlar təşkil etdi və Aşqabadda parlamentdə qalmaqal yaratdı.

Maliyyə dəstəyi və xarici əlaqələr

Bəsayev 1997-ci ildə iki milyon dolları Boris Berezovskidən aldığını etiraf edib. O, bu pullardan bir milyonunu sement zavodunun bərpasına sərf etdiyini, digər milyonunu isə Azərbaycandan aldığı benzini satmaqla artırdığını bildirib. Onun əmrlərinə yalnız silahlı qruplar tabe idi, qanuni hakimiyyətlə əlaqəsi yox idi.

Miras və insan itkisi

Bəsayevin əməliyyatları zamanı onlarla insan həlak olub, regionda dərin yaralar açılıb. Onun kiçik qardaşının gizli itkin düşməsi və sağlam şəkildə tapılması barədə rəsmi açıqlama verilməyib. 2006-cı ildə Rusiyanın xüsusi xidmətləri tərəfindən öldürülməsi ilə onun terror dalğası sona çatdı, lakin təsirləri hələ də hiss olunur.

Bu qanlı tarix regionun sülh və sabitliyə olan ehtiyacını bir daha göstərir.