Süni İntellekt Tərcüməçilərin Gəlirini Niyə 70%-ə qədər Azaldır?

Tərcümə sahəsində süni intellektin sürətli yüksəlişi

2016-cı ildə Google Translate neyron tərcümə texnologiyasına keçid etdi və bu, tərcümə sahəsində inqilaba səbəb oldu. Maşın tərcümələri insan tərcüməçilərə olan tələbatı ciddi şəkildə azaldıb. Avropa İttifaqı institutlarında irland dili tərcüməçisi Timothy McKeon gəlirinin təxminən 70%-ni itirdiyini deyir və maşın tərcümələrinin redaktəsini prinsipial olaraq rədd edir. O, vəziyyəti belə ifadə edir: “The more it learns, the more obsolete you become” – yəni, maşın nə qədər çox öyrənsə, sən bir o qədər köhnəlirsən.

Tərcüməçilərin gəlir itkisi və iş təhlükəsi

2024-cü ilin Böyük Britaniyanın Yazıçılar Cəmiyyətinin sorğusuna görə, tərcüməçilərin 43%-i gəlir itkisi ilə üzləşib. Oxford Universitetinin araşdırmasına əsasən, əgər maşın tərcüməsi olmasaydı, ABŞ-da təxminən 28,000 əlavə tərcüməçi işi yaranardı. Beynəlxalq Valyuta Fondunda tərcüməçi və şərhçi sayı 2010-2023-cü illər arasında 200-dən 50-yə düşüb ki, bu da sahədə ciddi ixtisarlara işarədir.

Hüquqi və tibbi sahələrdə risklər

Amerika Tərcüməçilər Assosiasiyasının prezidenti Andy Benzo süni intellekt tərcüməsinin hüquqi, tibbi, diplomatik və maliyyə sahələrində "humongous" – böyük risklər yaratdığını vurğulayır. Viskonsində məhkəmələrdə AI və maşın tərcüməsinin istifadəsini nəzərdə tutan qanun layihəsi müzakirə olunur. Məhkəmə tərcüməçisi Christina Green isə şirkətinin böyük korporativ müştərisini itirdiyini bildirir. O deyir: “The entire US is looking at Wisconsin” – yəni, bütün ABŞ Viskonsinə baxır.

Tərcüməçilərin qorunması və gələcək perspektivlər

Beynəlxalq media üçün ərəb dili tərcüməçisi Fardous Bahbouh hökumətlərin tərcüməçiləri qorumaqda kifayət qədər iş görmədiyini qeyd edir. Böyük Britaniyanın Yazıçılar Cəmiyyətinin Tərcüməçilər Assosiasiyasının sədri Ian Giles insan əlaqələrinin süni intellektlə əvəz olunmayacağını bildirir. Oxford Universitetindən Carl Frey əlavə edir ki, maşın tərcüməsi geniş yayılsa da, insanla qurulan münasibətləri əvəz edə bilməz.

İnsan hekayələri və gələcəyə baxış

Timothy McKeon kimi tərcüməçilər üçün bu dəyişikliklər həm maddi, həm də emosional yükdür. Onlar öz peşələrini itirmək qorxusu ilə üz-üzədirlər. Christina Green məhkəmə tərcüməçisi kimi işini itirməmək üçün mübarizə aparır, amma böyük şirkətin ayrılması onun gələcəyinə təsir göstərir.

Bu vəziyyət süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə insan peşələrinin necə dəyişəcəyinə dair dərin suallar doğurur. Cəmiyyət və hökumətlər tərcüməçilərin iş yerlərini qorumaq və yeni bacarıqlar qazandırmaq üçün daha çox dəstək verməlidir. Əks halda, çoxsaylı peşə sahibləri gələcəkdə işsiz qala bilər.

Süni intellekt tərcümə sahəsində imkanlar yaratsa da, insan tərcüməçilərin rolu və dəyəri hələ tam itirilməyib. Bu, həm texnologiyanın, həm də insan təcrübəsinin birgə inkişafı üçün çağırışdır.